Gökyüzündeki 'görsel şölen' kuşlara zarar veriyor

Havai fişek gösterilerinin, oluşturduğu gürültü ve ışık ile stres ve korku yarattığı kuşların, kaçarken bir yerlere çarparak yaralanmalarına, kalp krizinden ölmelerine, gece göç ederken yanmalarına neden olduğu belirtildi.

Genel 02.01.2022, 14:44
Gökyüzündeki 'görsel şölen' kuşlara zarar veriyor

İSTANBUL(AA) - Yılbaşı gecesinin havai fişek gösterilerine sahne olması, bunların doğaya ve canlılara zararlarını yeniden gündeme getirdi. Hayvanseverler de gösteriler sırasında havai fişek sesinden korkan kuşların panikle kaçıştıkları görüntüleri sosyal medyadan paylaşarak, bu duruma tepki gösterdi.

Eğlence, kutlama ve düğün gibi organizasyonlarda kullanılan havai fişekler, gürültü kirliliğinin yanı sıra içinde bulunan kimyasal ve zehirli gazların havaya karışmasıyla insanlar dahil birçok canlının sağlığını ve yaşamını olumsuz etkiliyor.

Havai fişek gösterileri, özellikle gökyüzünün gerçek sahipleri olan kuşlarda, stresten ölüme kadar pek çok ağır sonuçlara yol açarken, diğer hayvanlarda da kalıcı hasarlar bırakabiliyor. AA muhabiri, hava fişek gösterilerinin kuşların yaşamına etkilerini uzmanlara sordu.

Göç esnasında atılan havai fişekler kuşların yanmasına sebep oluyor

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Ormancılık Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi, Yaban Hayvan Biyoloğu ve Kuş Bilimci Ergün Bacak, havai fişek sesinin insanları bile korkuttuğunu, kuşların ve diğer hayvanların ise ses konusunda çok daha hassas olduklarını, yıldırım düşünce bile kuşların strese girdiğini söyledi.

Havai fişeklerin doğal bir oluşum olmadığına, gürültü oluşturduklarına ve ışık yaydıklarına, ayrıca yakıcı özelliklerinin de olduğuna işaret eden Bacak, havai fişek patlamasının kuşların yaşamlarına etkilerini şöyle sıraladı:

"Kuşların pek çoğu gece aktif değildir. Dinlenirler, belirli yerlerde yatarlar, uyurlar ama etrafında birden aydınlanma ve gürültü söz konusu olunca stres yaşıyorlar. Sesten ve ışıktan korktukları için kendilerini bir yerlere vurabiliyorlar. Kalp krizi geçirip ölmelerine de neden olabiliyor. Üreme zamanında atıldığında, kuluçkada yatan kuşların yuvayı terk etmesine ve bir daha dönmemesine neden oluyor. En büyük etki ise gece aktif olan, gece göç eden kuşlar ya da martılar gibi şehrin ışıklarından faydalanan kuşlar üzerinde. Bu kuşlar uçarken havai fişek atılması sonucu yanarak ölebiliyorlar ya da yaralanabiliyor."

"Havai fişekle kutlama yapmak yasaklanmalı"

Kuş Bilimci Ergün Bacak, bu nedenlerle havai fişek gösterilerinin kesinlikle yapılmaması gerektiğine fakat halkın bu konuda yeteri kadar bilinçli olmadığına dikkati çekerek, "Yerel ve merkezi yönetimler bu konuda yaptırım uygulamıyorlar. Devlet politikası olarak havai fişekle kutlama yapmak yasaklanmalı." ifadelerini kullandı.

Gece sessizliğinde havai fişek patlamasıyla bir anda oluşan gürültünün kuşları korkuttuğunu belirten Bacak, "Kaçarken ne yapıyor hayvan? Ya bir binaya çarpıyor ya elektrik hattına çarpıyor. Bu da yaralanmalarına ya da ölmelerine neden oluyor. Sadece doğrudan etkileri değil dolaylı etkileri de söz konusu." dedi.

"Çevresel faktörler değişince kuşlar göç yolunu değiştirir." şeklinde bir algı olduğunu aktaran Bacak, havai fişek patlamasının kuşların göç yolunu etkilemeyeceğini, sadece o sırada geçmekte olan popülasyonu etkileyeceğini bildirdi.

"İnsanların keyif aldığı bu faaliyetler kuşlar için tehdit unsuru"

Biyoçeşitlilik Çalışmaları Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve Trakya Üniversitesinde kuşlar üzerine doktora çalışması yürüten Özmen Yeltekin de havai fişek gösterilerinin öncelikle gürültü kirliliği yarattığını ve kimyasal gazların salınım yapmalarına sebebiyet verdiğini belirtti.

Yapılan çalışmaların, havai fişek patlamasının 200 desibele kadar gürültü yaptığının belirlendiğini aktaran Yeltekin, bunun insan kulağına dahi zarar verebilecek yükseklikte olduğunu vurguladı.

Yeltekin, hayvanların duyularının insanlardan daha hassas olduğuna dikkati çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"İnsan kulağına dahi zarar verebilecek yükseklikte olan bu ses faktörü, duyuları hassas olan bu canlılarda biraz daha fazla zarara sebebiyet veriyor. Aniden yaşanan bu patlamalar ve ışık oyunları yüksek derecede korku ve stres oluşturuyor hayvanlarda. Özellikle kuşlar bu sese ve ışığa maruz kaldıklarında bir panik havası yaşıyorlar. Üreme dönemindeyse yuvalarını terk edebiliyorlar. Bundan dolayı yavruları da zarar görüyor. Üreme dönemi dışındaysa bulundukları bölgeyi terk edebiliyorlar. Gündüz aktiviteleri fazla olan kuşlar, geceyi daha çok çalıların ve ağaçların köşelerinde dinlenerek, uyuyarak geçiriyorlar ve birdenbire yaşanan bu ani gelişme onların ürkerek ölmesine sebebiyet verebiliyor. Uyku vakitlerinde bir azalmaya maruziyet var. Dolayısıyla canlının sağlığına zarar veriyor. Panikle yön kaybı yaşayıp binalara çarpabiliyorlar. Yani insanların küçük bir anda keyif alması yapılan bu faaliyetler maalesef kuşlar üzerinde çok fazla tehdit unsuru oluşturuyor."

Canlıların bir çoğunun popülasyonun azalma eğiliminde olduğuna işaret eden Yeltekin, sözlerini, "Sağlıklı bir ekosistemin olması, bizlerin de sağlıklı bir ekosistemde yaşayabilmemiz için onları korumamız gerekiyor. Bu tarz faaliyetlerin yerel yönetimler tarafından hiç uygulanmamasını tavsiye niteliğinde söyleyebiliriz." diye tamamladı.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Alanyaspor 22 35
5. Beşiktaş 22 35
6. Hatayspor 22 35
7. Başakşehir 21 34
8. Adana Demirspor 22 34
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 22 27
14. Giresunspor 22 26
15. Kasımpaşa 22 24
16. Göztepe 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. Samsunspor 20 33
7. İstanbulspor 20 33
8. Adanaspor 20 32
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 21 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 21 45
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Valencia 21 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Espanyol 21 27
12. Celta Vigo 21 26
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 20 20
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11
Namaz Vakti 21 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı