Yargıtayın 152 yıllık yolculuğuna ışık tutacak araştırma projesi

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Osmanlı döneminde kurulan Yargıtayın tarihçesi, teşkilat yapısı, faaliyetleri, Türk hukuk ve yargı tarihindeki yeri ve önemini araştırarak tek kaynakta toplayacak.

Genel 12.02.2020, 11:51
Yargıtayın 152 yıllık yolculuğuna ışık tutacak araştırma projesi

ESKİŞEHİR (AA) - Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Rektörü Prof. Dr. Kemal Şenocak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, üniversitenin öteden beri kurumlar arası iş birliğine büyük önem verdiğini söyledi.

Bu kapsamda, 150 yıldan fazla geçmişe sahip Yargıtayın; tarihçesi, teşkilat yapısı, faaliyetleri, Türk hukuk ve yargı tarihindeki yeri ve önemine dair akademik bilimsel çalışmalara ağırlık verilmesinin, akademik programlara dahil edildiğini belirten Şenocak, 7 Şubat'ta Yargıtay Başkanı İsmail Rüştü Cirit'in de katıldığı törende iki kurum arasında araştırma iş birliği protokolü imzalandığını hatırlattı.

ESOGÜ Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Yakınçağ Tarihi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Osman Köksal da Yüksek Mahkeme'nin Türk yargısı için önemine değindi.

Yargıtayın, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e taşınan önemli bir kurum olduğunu vurgulayan Köksal, "Üniversitemiz, Türk yargısının zirve kuruluşu Yargıtayın kendi içinde 4-5 devreye ayrılabilecek uzun süreçteki tarihi ve misyonuna dair araştırmalara ayrı bir mesai harcayacak." dedi.

Prof. Dr. Köksal, "Üniversitemiz araştırmacıları, öncelikle söz konusu süreci aydınlatıcı, gerek kurumun mesaisi gerek görevlilerin biyografilerine ilişkin Ankara ve İstanbul başta olmak üzere arşivlerde mevcut her türlü arşiv malzemesi, mahkemenin muhtelif dönemlerine ait kayıt ve karar defterleri, resmi belge, bilgi ve çalışmalarından yola çıkarak veri havuzu oluşturacak. Yargıtayın muhtelif dönemlerine ait elde edilecek veriler peyderpey, gerek bilimsel toplantılarda tebliğ gerekse akademik dergilerde makale veya müstakil eser biçiminde hem Türk yargı camiası hem de ulusal uluslararası kamuoyu ile paylaşılacak." diye konuştu.

Köksal, çalışmanın nihai amacının, Osmanlı'dan bu yana gelen süreçte kapsamlı ve çok ciltli bir "Yargıtay tarihi"nin ortaya konulması olduğunu anlattı.

Üniversite tarafından araştırmaya maddi destek de sağlanacağı bilgisini veren Prof. Dr. Köksal, "ESOGÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü üzerinden yürüttüğü lisansüstü çalışmalarda Yargıtayın tarihçesi, faaliyetleri, kuruma hizmet verenlerin biyografileriyle ilgili yüksek lisans ve doktora tezlerine de öncelik tanıyacak." ifadesini kullandı.

Yargıtayın tarihçesi

Osmanlı Devleti'nde mahkemelerin kararlarını inceleyerek yanlış olanları bozma yetkisine sahip yüksek mahkeme bulunmamasından yola çıkılarak, 1868'de Sultan Abdülaziz'in fermanıyla Meclis-i Vala-i Ahkam-ı Adliye'nin yetkililerinin paylaştırılmasıyla iki kurum faaliyete geçirildi. Bunlardan adli konularla ilgili olana Divan-ı Ahkam-ı Adliye (Yargıtay), idare alanları hakkındaki kuruma da "Şura-yı Devlet" (Danıştay) isimleri verildi.

Yargıtayın ilk hali olarak bilinen ve "Adli Hükümler Kurulu" anlamına gelen Divan-ı Ahkam-ı Adliye'nin ilk başkanlığına, Halep Valisi Ahmet Cevdet Paşa atandı.

1879'de Nizamiye Mahkemelerinin Kuruluş Kanunu ile Yargıtayın kuruluşuna bir düzen verildi. Bu yasayla Yargıtay artık Divan-ı Ahkam-ı Adliye içinde bir mahkeme yerine başlı başına bir mahkeme olarak konumlandırıldı. Başsavcılık da ilk kez bu kanunda yer aldı.

Anadolu topraklarının işgali ve Milli Mücadele'nin başlamasıyla 23 Nisan 1920'de kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) toplandıktan sonra ilk çıkardığı yasalardan olan "Muvakkat Temyiz Hey'eti Teşkiline Dair Kanun", İstanbul'un düşman işgalinde olması nedeniyle belgelerin İstanbul'a gönderilememesi ihtiyacından doğdu. Bu şekilde Sivas'ta bir temyiz mahkemesi kuruldu ve iki Yargıtay aynı anda faaliyetlerine devam etti.

Cumhuriyet'in ilanından hemen sonra Kasım 1923'te çıkarılan yasayla Sivas'taki geçici temyiz kurulu kaldırılarak Eskişehir'de kurulan Yargıtay, 1935'te başkent Ankara'ya taşındı.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8
Namaz Vakti 09 Aralık 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı