Yargıtayın 152 yıllık yolculuğuna ışık tutacak araştırma projesi

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Osmanlı döneminde kurulan Yargıtayın tarihçesi, teşkilat yapısı, faaliyetleri, Türk hukuk ve yargı tarihindeki yeri ve önemini araştırarak tek kaynakta toplayacak.

Genel 12.02.2020, 11:51
Yargıtayın 152 yıllık yolculuğuna ışık tutacak araştırma projesi

ESKİŞEHİR (AA) - Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Rektörü Prof. Dr. Kemal Şenocak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, üniversitenin öteden beri kurumlar arası iş birliğine büyük önem verdiğini söyledi.

Bu kapsamda, 150 yıldan fazla geçmişe sahip Yargıtayın; tarihçesi, teşkilat yapısı, faaliyetleri, Türk hukuk ve yargı tarihindeki yeri ve önemine dair akademik bilimsel çalışmalara ağırlık verilmesinin, akademik programlara dahil edildiğini belirten Şenocak, 7 Şubat'ta Yargıtay Başkanı İsmail Rüştü Cirit'in de katıldığı törende iki kurum arasında araştırma iş birliği protokolü imzalandığını hatırlattı.

ESOGÜ Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Yakınçağ Tarihi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Osman Köksal da Yüksek Mahkeme'nin Türk yargısı için önemine değindi.

Yargıtayın, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e taşınan önemli bir kurum olduğunu vurgulayan Köksal, "Üniversitemiz, Türk yargısının zirve kuruluşu Yargıtayın kendi içinde 4-5 devreye ayrılabilecek uzun süreçteki tarihi ve misyonuna dair araştırmalara ayrı bir mesai harcayacak." dedi.

Prof. Dr. Köksal, "Üniversitemiz araştırmacıları, öncelikle söz konusu süreci aydınlatıcı, gerek kurumun mesaisi gerek görevlilerin biyografilerine ilişkin Ankara ve İstanbul başta olmak üzere arşivlerde mevcut her türlü arşiv malzemesi, mahkemenin muhtelif dönemlerine ait kayıt ve karar defterleri, resmi belge, bilgi ve çalışmalarından yola çıkarak veri havuzu oluşturacak. Yargıtayın muhtelif dönemlerine ait elde edilecek veriler peyderpey, gerek bilimsel toplantılarda tebliğ gerekse akademik dergilerde makale veya müstakil eser biçiminde hem Türk yargı camiası hem de ulusal uluslararası kamuoyu ile paylaşılacak." diye konuştu.

Köksal, çalışmanın nihai amacının, Osmanlı'dan bu yana gelen süreçte kapsamlı ve çok ciltli bir "Yargıtay tarihi"nin ortaya konulması olduğunu anlattı.

Üniversite tarafından araştırmaya maddi destek de sağlanacağı bilgisini veren Prof. Dr. Köksal, "ESOGÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü üzerinden yürüttüğü lisansüstü çalışmalarda Yargıtayın tarihçesi, faaliyetleri, kuruma hizmet verenlerin biyografileriyle ilgili yüksek lisans ve doktora tezlerine de öncelik tanıyacak." ifadesini kullandı.

Yargıtayın tarihçesi

Osmanlı Devleti'nde mahkemelerin kararlarını inceleyerek yanlış olanları bozma yetkisine sahip yüksek mahkeme bulunmamasından yola çıkılarak, 1868'de Sultan Abdülaziz'in fermanıyla Meclis-i Vala-i Ahkam-ı Adliye'nin yetkililerinin paylaştırılmasıyla iki kurum faaliyete geçirildi. Bunlardan adli konularla ilgili olana Divan-ı Ahkam-ı Adliye (Yargıtay), idare alanları hakkındaki kuruma da "Şura-yı Devlet" (Danıştay) isimleri verildi.

Yargıtayın ilk hali olarak bilinen ve "Adli Hükümler Kurulu" anlamına gelen Divan-ı Ahkam-ı Adliye'nin ilk başkanlığına, Halep Valisi Ahmet Cevdet Paşa atandı.

1879'de Nizamiye Mahkemelerinin Kuruluş Kanunu ile Yargıtayın kuruluşuna bir düzen verildi. Bu yasayla Yargıtay artık Divan-ı Ahkam-ı Adliye içinde bir mahkeme yerine başlı başına bir mahkeme olarak konumlandırıldı. Başsavcılık da ilk kez bu kanunda yer aldı.

Anadolu topraklarının işgali ve Milli Mücadele'nin başlamasıyla 23 Nisan 1920'de kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) toplandıktan sonra ilk çıkardığı yasalardan olan "Muvakkat Temyiz Hey'eti Teşkiline Dair Kanun", İstanbul'un düşman işgalinde olması nedeniyle belgelerin İstanbul'a gönderilememesi ihtiyacından doğdu. Bu şekilde Sivas'ta bir temyiz mahkemesi kuruldu ve iki Yargıtay aynı anda faaliyetlerine devam etti.

Cumhuriyet'in ilanından hemen sonra Kasım 1923'te çıkarılan yasayla Sivas'taki geçici temyiz kurulu kaldırılarak Eskişehir'de kurulan Yargıtay, 1935'te başkent Ankara'ya taşındı.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Galatasaray 17 33
4. Gaziantep FK 17 31
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 17 26
9. Antalyaspor 18 24
10. Konyaspor 17 22
11. Sivasspor 17 22
12. Başakşehir 17 22
13. Kasımpaşa 17 22
14. Malatyaspor 17 21
15. Rizespor 17 21
16. Göztepe 17 19
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 17 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Liverpool 17 33
3. Man City 16 32
4. Leicester City 17 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Southampton 17 29
8. Aston Villa 15 26
9. Chelsea 17 26
10. West Ham 17 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 17 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 18 22
15. Newcastle 17 19
16. Burnley 16 16
17. Brighton 18 14
18. Fulham 16 12
19. West Bromwich 17 8
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
Namaz Vakti 16 Ocak 2021
İmsak 06:49
Güneş 08:19
Öğle 13:19
İkindi 15:46
Akşam 18:08
Yatsı 19:33