Prof. Dr. Sarp Üner: Toplumsal bağışıklık için aşı oranı yüzde 95 olmalı

Prof. Dr. Sarp Üner, "Toplumsal bağışıklığın sağlanabilmesi için aşılama yüzdesi yaklaşık yüzde 95 olmalı." dedi.

Sağlık 19.09.2019, 13:00
20
Prof. Dr. Sarp Üner: Toplumsal bağışıklık için aşı oranı yüzde 95 olmalı

ANKARA (AA) - Hacettepe Üniversitesi (HÜ) Halk Sağlığı Enstitüsü Sağlık Araştırmaları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Sarp Üner, AA muhabirine yaptığı açıklamada, en önemli halk sağlığı sorunlarından birinin "toplumsal bağışıklık" olduğunu söyledi.

Yeni eğitim öğretim yılının başlamasıyla öğrenci, veli, öğretmen ve diğer çalışanlar ile toplumun büyük bir bölümünün bir arada olacağı okulların da halk sağlığının korunması açısından önemli müdahale alanlarından biri olduğunu ifade eden Üner, "Öğrencilerin sağlığını değerlendirmek, korumak ve geliştirmek için yapılan çalışmalar olarak tanımlanabilen 'okul sağlığı' hizmetleri içerisinde aşılama halk sağlığı müdahalelerinin en başarılı olduğu alanlardandır." diye konuştu.

Üner, milyonlarca çocuğun yaşamını kurtaran ve engelli kalmalarını önleyen aşıların da enfeksiyon hastalıklarının ve komplikasyonlarının önlenmesinde en etkili yöntemlerinin başında geldiğini vurguladı.

Aşılamanın aynı zamanda maliyet bakımından en etkin halk sağlığı müdahalesi olduğunun altını çizen Üner, yüksek bağışıklama oranlarıyla yüksek ve orta gelirli ülkelerde aşı ile önlenebilir hastalıkların sıklıklarında büyük düşüş sağlandığını, Türkiye'nin bu düşüşü yakalamış ülkelerden biri olduğunu kaydetti.

Okullarda yürütülen rutin program kapsamında çocukların ilköğretim 1. ve 8. sınıflarda aşılandığını anlatan Üner, şu bilgileri verdi:

"Birinci sınıflara Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak (KKK) aşısı ile dörtlü karma (DaBT-İPA:Difteri, aselüler boğmaca, tetanoz, inaktif polio) aşısının pekiştirme dozları yapılmaktadır. Bunun yanı sıra ulusal aşı takviminde erişkin tip difteri-tetanoz (Td) ilköğretim sekizinci sınıfta yapılmaktadır.

Okullarda rutin aşılama programının yanı sıra aşısız ve eksik aşılı çocukların tespiti ve aile hekimlerine yönlendirilmeleri de önemlidir Eksik aşılı çocuklar, toplumdaki yüksek riskli çocuklar, yetişkinler ve yaşlılar için enfeksiyon kaynağıdır. Temiz su ve sanitasyon gibi halk sağlığı müdahaleleri bulaşıcı hastalıklardan korunmada önemli olsa da kızamık, boğmaca, polio ve artık pek görülmeyen hastalıklar aşılama olmazsa yeniden ortaya çıkar. Kreş, okul gibi toplu yaşam alanlarında ortaya çıkan hastalıklar salgınlara neden olabilir."

"Her yıl 1,5 milyon çocuk aşılanamadığı için ölmektedir"

Prof. Dr. Üner, hiçbir çocuğun önlenebilir bir sebeple yaşamını yitirmemesi gerektiğine dikkati çekerek, toplumda riskli kişileri aşılamada iki ana amaç olduğunu söyledi.

Bunlardan birincisinin kişinin bazı bulaşıcı hastalıklara karşı korunması, diğerinin ise hastalıkların kontrolünün sağlanarak toplumun korunması olduğunu ifade eden Üner, şunları kaydetti:

"UNICEF ve DSÖ kaynaklarına göre, küresel olarak aşılama faaliyetlerinde önemli ilerleme sağlanmıştır. Aşılama ile her yıl 3 milyona yakın çocuğun kızamık, ishal ve zatürre gibi nedenlerle ölümü engellenmektedir.
Küresel aşılama yüzdesi 1980'de yüzde 20'den 2018'de yüzde 86'ya yükselmiştir. Aşı ile 2000 ve 2017 arasında kızamıktan ölüm yüzde 80 azaltılmış ve tahminen 21,1 milyon çocuğun ölümü engellenmiştir.

2000'den bu yana 2,5 milyar çocuk aşılanmıştır ve çocuk felci vaka sayısı yüzde 99'dan fazla düşürülmüştür. Her yıl 1,5 milyon çocuk aşılanamadığı için ölmektedir. Beş yaşın altındaki çocuklar arasındaki ölümlerin yüzde 30'u aşı ile önlenebilir sebeplerdendir. Halen 1 yaşın altında yaklaşık 20 milyon çocuk aşılanmamıştır ve öldürücü, sakat bırakıcı hastalıklara karşı savunmasızdırlar."

"Aşı yaptırmayan birey risk oluşturuyor"

Düşük gelirli, gelişmekte olan ülkelerde aşılamadaki temel sorunların başında aşılama hizmetinin yetersiz olmasının geldiğini aktaran Üner, aşılamadaki diğer bir sorunun ise bu yetersiz hizmetlere erişimdeki engellerden kaynaklandığını ifade etti.

Üner, gelişmiş ülkelerdeki sebeplerin ise daha farklı olduğunu belirterek, şu değerlendirmede bulundu:

"Aşıyla önlenebilir hastalıklara karşı verilen başarılı mücadele sonunda bazı tehlikeli hastalıkların ciddi oranda yaşamımızdan silinmesi, toplumun hafızasında bu hastalıkların büyük risklerinin giderek silikleşmesine, bunun sonucunda da risk-fayda hesaplamalarında aşıların risklerinin daha büyük endişe kaynağı haline gelmesine neden olduğu görülmektedir. Aşılarla elde edilen başarıların artmasına paralel olarak aşılara bağlı gerçek ya da algılanan yan etkilerle ilgili endişelerde de artış görülmektedir. Bu endişeler sıklıkla aşı tereddüdüne ve aşı reddine yol açabilmektedir. Unutulmamalı ki aşı yaptırmayan bireyin hem kendi sağlığı hem de toplumun sağlığı risk altındadır.

Toplumsal bağışıklık, aşılanma yüzdesi belirli bir seviyeye ulaşan bir toplumda aşılanmamış bireylerin aşılanmış bireyler nedeniyle hastalıkla karşılaşma olasılıklarının azalması anlamı taşımaktadır. Doğuştan bağışıklık sistemi hastalığı olan çocuklar ya da bazı hastalıkların tedavisi nedeniyle bağışıklık sistemi bozulmuş olanlar gibi aşı olamayanlar toplumda her zaman mevcuttur. Toplumsal bağışıklık, çeşitli nedenlerle aşı olamayan ve aşısız bireyler için koruma sağlamaktadır. Bu koruma özellikle hedef hastalık için toplumdaki bağışıklama oranı arttıkça daha yüksek düzeylere çıkmaktadır. Toplumsal bağışıklama sağlanması özellikle aşıyla korunabilir hastalıklar nedeniyle meydana gelebilecek salgınların önlenmesi için de son derece önemlidir."

Prof. Dr. Üner, bu şekilde toplumun bulaşıcı hastalıklara karşı korunması artarken, bağışıklama çalışmalarının maliyetinin de azaldığına işaret etti.

"Aşılama yüzdelerini arttırmak için ailelerle ortak çalışılmalı"

"Toplumsal bağışıklığın sağlanabilmesi için aşılama yüzdesinin yaklaşık yüzde 95 olması gerektiğini" vurgulayan Üner, aşı olması gereken herkesin aşı olmasının önem taşıdığını belirtti. Üner, "Bu nedenle de aşılama hizmetinin yetersizliği, hizmete ulaşamama ve aşı tereddüdü aşı kapsayıcılığının ve toplumsal bağışıklığın önünde engeldirler ve toplum sağlığını tehlikeye sokmaktadırlar. Aşılar ile ilgili yanlış bilgilendirme ve buna bağlı giderek büyüyen güvensizlik bir hastalık kadar tehlikelidir." ifadelerini kullandı.

Aşı karşıtlığının tüm toplumun sağlığını tehdit eden bir hareket olduğunu vurgulayan Üner, "Aşı reddi vakaları okul yaş grubunda yüzde 5 civarına yükselmektedir. Aşılama yüzdesini arttırmak ve toplumsal bağışıklığı sağlayabilmek için okul aşıları bir fırsattır. Rutin aşılama programı dışında okullarda çocukluk çağı aşıları yapılmamışların ya da eksik yapılanların saptanarak aşılarının tamamlanması toplumsal bağışıklık sağlamada önemli katkı sağlayacaktır. Aşılama yüzdelerini arttırmak için ailelerle ortak çalışılmalıdır." diye konuştu.

Muhabir: Yeşim Sert Karaaslan


Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
15°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20
Namaz Vakti 25 Mayıs 2020
İmsak 03:39
Güneş 05:31
Öğle 13:06
İkindi 17:04
Akşam 20:31
Yatsı 22:15