10 soruda İdlib'de yaşananlar

Esed rejimi ve destekçilerinin, İdlib'e yoğun saldırıları ve karadan ilerlemesinin, sivil katliamı ve göç dalgasının boyutlarını büyütmesinden endişe ediliyor.

Gündem 27.08.2019, 17:49
10 soruda İdlib'de yaşananlar

ANKARA (AA) - Beşşar Esed rejimi ve destekçilerinin, tüm mutabakatlara rağmen İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi'ndeki ilerleyişi, sivil katliam ve göç dalgasının boyutlarının genişleyeceği endişesine neden oluyor.

Esed rejimi ve destekçileri, Astana anlaşmalarını hiçe sayarak, İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi'nde yoğun saldırılarına devam ediyor.

Rejimin karadan ilerleyişini sürdürmesi, sivil katliamı ve göç dalgasının boyutlarının büyüyeceği endişesine yol açıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rus mevkidaşı Vladimir Putin, bugün Moskova'da gerçekleştirdikleri görüşmede, İdlib'deki durumdan endişe duyduklarını vurguladı.

Erdoğan, rejimin terörle mücadele bahanesiyle sivillere saldırmasının kabul edilemez olduğunun altını çizerken, Putin teröristlerin ortadan kaldırılması ve yapılması gerekenler için anlaştıklarını söyledi.

AA muhabiri, İdlib'deki gelişmelere ışık tutabilecek gelişmeleri 10 maddede derledi.

1. İdlib nerede?

İdlib, Suriye'nin kuzeybatısında, Türkiye'nin Hatay ilinin karşısındaki Suriye topraklarında yer alıyor. Türkiye ile 130 kilometrelik sınır komşuluğu olan İdlib'in doğusunda Halep, kuzeyinde Halep'in Afrin ilçesi, güneyinde Hama, batısında Lazkiye illeri bulunuyor.

Astana sürecinin garantörleri Türkiye, Rusya ve İran, 4-5 Mayıs 2017'deki toplantıda yoğun çatışmalara sahne olan İdlib ili ve çevresindeki batı Halep kırsalı, kuzey Hama kırsalı ve Lazkiye kırsalını da içine alan bölgeyi Gerginliği Azaltma Bölgesi ilan etmişti.

Bu nedenle "İdlib" denildiğinde söz konusu kırsal bölgeleri de içeren alan kast ediliyor.

2. Çatışmalardan nasıl etkilendi?

Muhaliflerin kalesi olarak bilinen İdlib, özellikle Rusya'nın Ekim 2015'te iç savaşa dahil olmasından sonra çok şiddetli hava ve kara saldırılarına maruz kaldı.

Buna rağmen İdlib Türkiye sınırında yer alması ve sınır hatlarının nispeten güvenli olması nedeniyle iç savaş boyunca en fazla göçü aldı. İdlib, Beşşar Esed rejimi ve destekçilerinin ülke genelindeki saldırıları ve zorunlu göçler nedeniyle yaklaşık 4 milyon sivilin sığındığı bir vilayet haline geldi.

Rejimin Astana sürecini hiçe sayarak, İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi'ne hemen her yönden düzenlediği saldırılar neticesinde birçok yerleşim yıkılıp "hayalet kente" dönerken, bölge genelinde hedef alınan onlarca hastane, okul ve yaşam merkezi hizmet dışı kaldı.

3. İdlib'de hakimiyet durumu nedir?

İdlib, 14 etkin muhalif grubun oluşturduğu "Ulusal Özgürleştirme Cephesi" (Cephe Vataniyye Tahrir) ve rejim karşıtı silahlı grup Heyet Tahrir Şam (Şam'ı Özgürleştirme Heyeti) arasındaki hakimiyet alanlarına bölünmüş durumda.

Rusya, İdlib'de terörist grupların hakim olduğunu iddia ediyor.

4. İdlib'de halkın durumu nasıl?

Rejim ve destekçilerinin son dönemde şiddetini artırarak sürdürdüğü saldırılar neticesinde, halkın önemli kısmı, evlerini terk etmek zorunda kaldı. Yerinden edilenler, Türkiye sınırı hattındaki kampların dolu olması nedeniyle, tarım arazilerinde, taşlık alanlarda ve zeytin ağaçlarının altında yaşam mücadelesi veriyor. Sivillerin çoğu, ya çadır bulamıyor ya da bir çadırı birden fazla aile paylaşıyor. Temel yaşam malzemeleri, tuvalet, banyo, içme suyu ve tıbbi desteğe muhtaç siviller, yüksek hava sıcaklıkları, altyapı eksikliği ve foseptik çukurlarının kamp alanlarının yakınında olması nedeniyle de çeşitli hastalıklarla boğuşuyor. Tüm bunlara rağmen, saldırılar sürdüğü için nüfus sürekli olarak Türkiye sınırına doğru yığılıyor.

5. Nüfus son dönemdeki saldırılardan nasıl etkilendi?

Türkiye ve Rusya'nın 17 Eylül 2018'de vardığı mutabakata rağmen, bu tarihten itibaren süren saldırılarda, rejimin İdlib'in güneyi ile Hama'nın kuzeyinde ele geçirdiği onlarca yerleşimde toplamda yaklaşık 1 milyon sivil yerinden edildi. Sivillerin çoğu Türkiye sınırına, bir kısmı da Türkiye'nin terörden arındırdığı Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı bölgelerine yöneldi.

Rejimin Eriha, Serakib ve Maaretinuman ilçelerine doğru ilerlemesi halinde bu sayının 1,5 milyonu bulabileceğinden endişe ediliyor.

6. İdlib Türkiye için neden önemli?

İdlib'in, Türkiye'yle yaklaşık 130 kilometre sınırı bulunuyor. Rejimin İdlib'de ilerlemesi durumunda Hatay sınırında yeni bir göç dalgasıyla karşılaşma ihtimali, Türkiye'yi endişelendiren konuların başında geliyor. Bölgede sükunetin korunması, sivillere güvenli barınma alanı sağlıyor.

Öte yandan, TSK'nın İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi sınırları içerisinde 12 gözlem noktasının bulunması, İdlib'i daha da önemli bir yer haline getirdi.

Halihazırda İdlib'de muhaliflerin hakimiyetindeki alanın derinliği, çatışmaların Türkiye sınırından uzak tutulmasına imkan veriyor.

7. Türkiye ve Rusya İdlib için ne yaptı?

Türkiye ve Rusya, Astana anlaşmaları çerçevesinde varılan mutabakat sonucu, bölgede ateşkesi gözleyecek gözlem noktaları kurdu. Bu kapsamda, Türkiye'nin 12, Rusya'nın 13 adet gözlem noktası mevcut.

Bu misyona rağmen rejimin saldırılarının sürmesi neticesinde iki ülke, büyük bir göç dalgası ve sivil katliamının önüne geçebilmek için 17 Eylül 2018'de ek bir mutabakata vardı.

Türk ve Rus yetkililer, bölgede genel bir ateşkesin tesis edilmesi, sükunetin sağlanmasıyla ilgili temaslarını sürdürüyor.

8. Türkiye ile Rusya'nın anlaşmasına rağmen neler oldu?

İdlib mutabakatına rağmen rejim, şubat ve nisan sonuna denk gelen iki dönemde İdlib'in güney ve güneydoğusunda saldırılarına hız verdi. Mutabakattan bu yana İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi'nde 945 bin 992 sivil yerinden edildi.

Aynı süre içinde rejim ve Rusya'nın saldırılarında 219'u kadın, 341'i çocuk olmak üzere bin 282 sivil öldü.

9. Rusya'nın son saldırılardaki tutumu ne oldu?

Rusya, müttefiki Esed rejiminin, "teröristlere karşı" yürüttüğü operasyonlar bahanesiyle, bölgedeki saldırılara hava ve karadan destek sağlıyor.

Rus lider Putin, 19 Ağustos'ta bunu "Rusya, Suriye ordusunun İdlib'deki teröristlere karşı çabalarını destekliyor." ifadeleriyle değerlendirmişti.

Rusya, rejimin İdlib ve Hama kırsallarında birçok ilçeyi ele geçirmesine doğrudan destek oldu. Sivil yerleşimleri havadan hedef alan Rusya, yüzlerce sivilin hayatını kaybetmesine, onlarca hastane ve okul gibi yaşam merkezinin hizmet dışı kalmasına sebep oldu.

10. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rus lider Putin, son görüşmede hangi mesajları verdi?

Erdoğan, Rus mevkidaşı ile Moskova'da gerçekleştirdiği görüşme sonrasında yaptıkları basın toplantısında, rejimin terörle mücadele bahanesiyle sivillere karadan ve havadan ölüm yağdırmasının kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Soçi mutabakatı ile üzerimize düşen sorumlulukları ancak rejimin saldırılarına son verilmesiyle yerine getirebiliriz." ifadelerini kullandı.

Putin de iki ülkenin Astana formatındaki çalışmalarını verimli şekilde sürdürdüğünü dile getirerek, İdlib'deki durumdan derin endişe duyduklarını söyledi.

İdlib için alınacak ek tedbirlerin çerçevesini belirlediklerini kaydeden Putin, "Türkiye Cumhurbaşkanı ile İdlib'de teröristlerin ortadan kaldırılması ve yapılması gerekenler için anlaşma sağladık." dedi.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
-5°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
Namaz Vakti 19 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:18
Öğle 13:20
İkindi 15:49
Akşam 18:12
Yatsı 19:36