İstanbul'da 101 ecdat yadigarı eser ihya edildi

Ecdat yadigarı eserleri geleceğe taşımayı amaçlayan İstanbul Vakıflar 1. Bölge Müdürlüğü, 2009'dan bu yana 101 tarihi yapının restorasyon çalışmasını tamamladı.

Gündem 26.08.2019, 11:29
94
İstanbul'da 101 ecdat yadigarı eser ihya edildi

İSTANBUL (AA) - İstanbul Vakıflar 1. Bölge Müdürlüğü, 2009 yılından bu yana kentte 205 tarihi yapının 101'inin restorasyon çalışmasını, 104'ünün de proje çizimini tamamladı.

İstanbul ve Tekirdağ'da çalışmalarını yürüten Vakıflar 1. Bölge Müdürlüğü, cami, külliye, medrese, çeşme, müze, kütüphane, imaret, hazire, türbe gibi ecdat yadigarı eserleri aslına uygun ihya ederek geleceğe taşımak için çalışmalarına titizlikle devam ediyor.

Bu kapsamda, 2009 yılından bu yana İstanbul'da Süleymaniye Camisi, Nuruosmaniye Camisi, Yıldız Hamidiye Camisi, Şehzadebaşı Camisi ve Nusretiye Camisi gibi selatin camiler ile Mısır Çarşısı'nın de aralarında bulunduğu 101 eser, restore edilerek yeni görünümüne kavuştu. Onarım çalışmalar için yaklaşık 466 milyon liralık harcama yapıldı.

Restorasyonu en maliyetli olan 10 eser sırasıyla şu şekilde:

"Edirnekapı'daki Mihrimah Sultan Camisi-46 milyon, Sümbül Efendi Külliyesi-45 milyon, Nusretiye Camisi-40 milyon, Süleymaniye Camisi-31 milyon, Nuruosmaniye Camisi-26 milyon, Fatih Camisi ve 1. Mahmut Kütüphanesi-24 milyon, Mısır Çarşısı-21 milyon, Yıldız Hamidiye Camisi-20 milyon, Beşiktaş Şeyh Yahya Efendi Camisi ve Müştemilatları-20 milyon, Fatih Karadeniz Medresesi-19 milyon lira."

2020'de 18 eserin restorasyonuna başlanacak

Sultanahmet Camisi, Beyoğlu Arap Camisi ile Büyük ve Küçük Mecidiye camilerinin yer aldığı 104 eserin ise proje çizim çalışması tamamlandı. Sultanahmet Camisi, Beyazıt Camisi, Eminönü Yeni Cami, Teşvikiye Camisi ve Mercan Ağa Camisi'nin de aralarında bulunduğu 34 eserin restorasyonu, 26 eserin de proje çizimi devam ediyor.

Öte yandan, İstanbul'da 2020 yılında Dolmabahçe Camisi, Ali Paşa Camisi ve Abbas Ağa Camisi ile Nuruosmaniye Camisi'nin cümle kapıları ve 3. Osman Çeşmesi'nin aralarında yer alacağı 18 eserin restorasyon çalışmasına başlanması, 5 eserin de proje çiziminin yapılması planlanıyor.

Vakıflar 1. Bölge Müdürlüğü'nün çalışmaları kapsamında bulunan Tekirdağ'da ise 8 eserin restorasyonu, 9 eserin projelendirilmesi tamamlanırken 3 eserin ise onarım çalışmaları sürüyor.

İstanbul ve Tekirdağ'da restorasyon ve proje çizimi tamamlanan 222 tarihi yapı için yaklaşık 509 milyon lira harcandı.

"10 yılda 222 projelendirme ve uygulama çalışmamız oldu"

İstanbul Vakıflar 1. Bölge Müdürü Mürsel Sarı, AA muhabirine, Vakıflar Genel Müdürlüğünün iştigal sahasında bulunan eserlerin her birinin yüzyılları aşan tarihlere denk gelen önemli yapılar olduğunu ve bu emanetleri geleceğe taşımanın en asli görevleri olduğunu söyledi.

2002 yılından bugüne Türkiye'de yaklaşık 5 bin restorasyon çalışması yaptıklarını hatırlatan Sarı, şu bilgileri verdi:

"En büyük bölgelerden bir tanesi İstanbul Bölge Müdürlüğü. Tekirdağ da bölgemize bağlı. Son 10 yıl içerisinde 222 adet projelendirme ve uygulama olmak üzere çalışmamız oldu. Bunların toplam bedeli 509 milyon lira civarında. Şu anda da yine İstanbul ve Tekirdağ'da 63 adet uygulama ve restorasyon işi yürütüyoruz. Bunların da sözleşme bedelleri 300 milyon lira civarında."

"Bütün selatin camilerin restorasyonu tamamlanacak"

Sarı, bir eseri restorasyona almadan önce onarıma ihtiyacının olup olmadığının gözlendiğini, röleve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanıp ilgili koruma kurullarından onay alındıktan sonra ihalesi yapılarak uygulama aşamasına geçildiğini anlattı.

İstanbul'da yapılan restorasyon çalışmalarına değinen Sarı, "Geçtiğimiz yıllar içerisinde İstanbul'da Fatih Camisi, Süleymaniye Camisi, Nusretiye Camisi, Yıldız Hamidiye Camisi, Ortaköy'deki Büyük ve Küçük Mecidiye camileri gibi birçok önemli eser restore edildi. Şu anda da Beyazıt Camisi'nde restorasyon devam etmekte. Sultanahmet Camisi'nde de 2017 yılının Haziran ayından beri restorasyon çalışması var. Dolayısıyla bunlar da tamamlandığında neredeyse 'selatin cami' dediğimiz büyük camilerin restorasyonlarını tamamlamış olacağız." diye konuştu.

İstanbul'da çok fazla tarihi yapı olduğu için restorasyon çalışmalarının bitmediğini, bütün eserleri restore edeceklerini belirten Sarı, önemli yapılardan biri olan Teşvikiye Camisi'nde de restorasyon çalışmasının sürdüğünü anımsattı.

"Mercan Ağa Camisi 2-3 ay içerisinde cemaatine kavuşacak"

Mürsel Sarı, Eminönü'ndeki Mercan Ağa Camisi'nin restorasyonunda sona gelindiğini aktararak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"1465'li yıllarda yapılan bir cami. Banisi bilinmemekte. Yangında harap olduktan sonra 1702 yılında tekrar restorasyonu yapılıyor. Daha sonra 1945'li yıllarda tekrar bir restorasyon yapılıyor. Yeterli bilinçte davranılmadığı için birtakım orijinalliklerini kaybetmiş oluyor. Restorasyonuna 2015 yılının 10 Temmuz'unda yer teslimi yaparak başladık. O günden bugüne restorasyon devam etmekte. Zemin kotunun indirilmesi, minarenin tamamlanması, içerisindeki ahşap taşıyıcıların güçlendirilmesi ve mukavemetli hale getirilmesi, zemin ahşaplarının döşenmesi, tavanının boyanması, son cemaat mahallinin orijinal haline getirilmesi, abdest alma mahallinin imar edilmesi, sarnıcın elden geçirilmesi gibi birçok imalat yapıldı. İnşallah 2-3 ay içerisinde, 2019 yılının aralık ayı gelmeden burada restorasyonu tamamlayacağız. Mercan Ağa Camimiz ayrı kaldığı cemaatine kavuşacak."

"Büyük camilerde cemaat mağdur olmadan restorasyon sürüyor"

Yeni Cami ve Rüstem Paşa Camisi'nde restorasyon çalışmalarının sürdüğünü hatırlatan Sarı, "Büyük camiler mekansal olarak elverişli olduğu için ibadet mekanı oluşturuyoruz. Şu anda Sultanahmet Camisi şantiyedir. Altında çok ferah, temiz, nezih namaz kılınacak, ibadet edilecek mekanlar var. Tabii küçük camilerde bunu uygulayamıyoruz. Dolayısıyla cemaat de mağdur olmadan hem ibadet hem restorasyon işi devam ediyor." dedi.

Restorasyonun çok meşakkatli ve uzun bir süreç olduğunu dile getiren Sarı, eserin özelliğine göre çalışmaların 1 ila 7 yıl gibi bir sürede tamamlanabildiğini kaydetti.

Sarı, restorasyona başlamadan önce projelendirme safhasının olduğuna işaret ederek, şu değerlendirmede bulundu:

"Projelendirme safhasında görme imkanınız olmayan birtakım durumları ancak restorasyon sırasında görebiliyorsunuz. Örneğin, kubbeli bir camide kurşun kubbeyi kaldırdığınızda projelendirme safhasında görmediğiniz statik bir çatlağı görebiliyorsunuz. Ana kubbede 'sıva raspası' dediğimiz raspaya başladığınızda 7-8 kat boya üzerine sıva yapıldığını görebiliyor ve raspanın altından caminin orijinal dönemine ait kalem işlerine ulaşabiliyorsunuz. Yine minare restorasyonunda projelendirirken gözlemliyorsunuz, gerekli ölçümleri yapıyorsunuz. Minarenin 7-8 sıra taş sökülmesi, yeniden örülmesi şeklinde projelendirerek kuruldan onay alıyorsunuz. Fakat bu 7-8 sıra taşı söktüğünüzde bakıyorsunuz ki 3-5 sıra daha sökmeniz gerekiyor. Bunun üzerine projelendirip kurul onayı almak gibi birçok uzun safahatları var. Tabii bunlar da restorasyon süreçlerini uzatmakta."

"Minimum müdahale maksimum koruma"

Restorasyonda ana prensibin minimum müdahale maksimum koruma olması gerektiğine dikkati çeken Sarı, "İstanbul'daki Süleymaniye, Sultanahmet, Beyazıt gibi selatin camiler çok nitelikli eserler. Bunlarda hata yapma lüksünüz yok. Bu tür eserlerin restorasyonu üniversitelerimizin ilgili bölümlerinden hocalarımızın oluşturduğu bilim heyetinin danışmanlığında yapılıyor. Tabii ki her proje ve uygulama öncesi kuruldan da onay alınıyor. Dolayısıyla birçok kontrol mekanizmasından geçerek bu restorasyon faaliyetleri devam etmekte." diye konuştu.

Sarı, kayıp camilerin yeniden ihya edilmesi için de çalışma yürüttüklerini belirterek, özellikle Fatih'te önceden var olan fakat yerine farklı yapıların inşa edildiği kayıp camilerin de ihya çalışmalarına devam ettiklerini anlattı.

Sadece yurt içinde değil yurt dışında da tarihi yapıları ayağa kaldırma yönünde çalışma yaptıklarına işaret eden Sarı, sözlerini, "Ecdat yadigarı eserler çok önemli. Bunları geleceğe taşıma adına Vakıflar Genel Müdürlüğü olarak çalışmalara devam ediyoruz." diye tamamladı.

Muhabir: Zeynep Rakipoğlu


Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
15°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20
Namaz Vakti 03 Haziran 2020
İmsak 03:31
Güneş 05:27
Öğle 13:07
İkindi 17:06
Akşam 20:38
Yatsı 22:25