Lübnanlı tarihçi Hallak: Bu patlama, Beyrut Limanı'nı yerle bir eden ilk olay değil

Lübnanlı tarihçi Hassan Hallak, 2 bin 750 ton patlayıcının infilak etmesiyle büyük yıkıma uğrayan Beyrut Limanı'nın 1912'de de İtalyan donanması tarafından bombardımana tutularak yerle bir edildiğini söyledi.

Genel 16.08.2020, 13:56
Lübnanlı tarihçi Hallak: Bu patlama, Beyrut Limanı'nı yerle bir eden ilk olay değil

BEYRUT (AA) - Tarihinde birçok felakete tanıklık eden Lübnan'ın başkenti Beyrut, 4 Ağustos'ta 15 milyar dolar maddi hasarın yanı sıra yaklaşık 180 can kaybı ve 6 binden fazla kişinin yaralanmasına yol açan patlamayla en acı günlerinden birini yaşadı.

Lübnanlı tarihçi Hassan Hallak, 2 bin 750 ton amonyum nitratın infilak etmesi sonucu depremden pek farkı olmayan bir yıkıma maruz kalan Beyrut kenti ve limanının geçmişini AA muhabirine değerlendirdi.

"Bu patlama, Beyrut Limanı'nı yerle bir eden ilk olay değildir." diyen Hallak, limanın 108 yıl önce de İtalyan donanması tarafından büyük yıkıma uğratıldığını belirtti.

Hallak, "Osmanlı Devleti dönemi 1912'de İtalyan ordusu tarafından Trablusgarb kentinin işgal edilmesi üzerine Osmanlı ordusuna destek için Beyrutlu 300 genç, gönüllü olarak silahlarıyla Libya'ya yöneldi. Bunun üzerine İtalyan savaş gemileri Beyrut Limanı'nı bombardımana tutarak yerle bir etmişti." dedi.

Beyrut'un yaşadığı salgın hastalıklar

Tıpkı bu dönemde yeni tip koronavirüs (Kovid-19) pandemisiyle mücadele edildiği gibi Beyrut'un çeşitli salgın dönemlerinden geçtiğini aktaran Hallak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Beyrut, 19. yüzyılın ortalarında Avrupa ve diğer bazı bölgelerden gelen ölümcül hastalıklardan veba salgınına maruz kaldı. Şehirde bugüne kadar karantina bölgesi olarak bilinen bölgede 40 günlük karantina uygulanıyordu, söz konusu salgın nedeniyle can kayıpları çok fazla oldu."

Osmanlı padişahlarından Sultan 2. Abdülhamid'in 1888'de Beyrut'un vilayet olması için ferman çıkardığı bilgisini paylaşan Hallak, bu döneme kadar farklı dönemlerde Şam, Trablusşam veya Sayda'ya bağlı bir kent olduğuna dikkati çekti.

Sultan Abdülhamid'in Beyrut şehrini ve halkını çok sevdiğinin altını çizen Hallak, "Bu nedenle Beyrut'u Lübnan'ın başkenti olarak duyuran ilk kişi Fransız general değildir. Sultan Abdülhamid Han, Beyrut şehrini, kuzeyden Suriye'nin Lazkiye kentine ve güneyden Filistin'in Nablus kentine kadar uzanan Lübnan vilayetinin başkenti olarak konumladırmıştı." diye konuştu.

İsrail'in saldırıları

Lübnanlı tarihçi, İsrail'in 14 Mayıs 1948'de işgal ettiği Filistin topraklarında bağımsızlığını ilan etmesi ve Filistinlilerin zorunlu göçe tabi tutulması döneminde Beyrut'un ciddi bir mülteci dalgasına maruz kaldığını ve etkilerinin bu güne kadar sürdüğünü ifade etti.

Hallak, ayrıca İsrail'in 1967 ve 1970'te Lübnan'ın yanı sıra Mısır ve Ürdün'e yönelik saldırıları sırasında bir kez daha Ürdün'den Beyrut'a Filistinli mülteci dalgasına tanıklık edildiğini söyledi.

İsrail'in 1968'de ise Filistinli direniş gruplarını bahane ederek Beyrut Havalimanı'nı bombaladığını ve Lübnan hava yolları filosundaki uçakları hedef aldığını aktaran Hallak, "İsrail, Beyrut Havalimanı'ndan kalkış yapan uçaklarla dünyanın farklı ülkelerindeki İsrail büyükelçiliklerine yönelik eylemler yapan Filistinli fedaileri taşıdığı gerekçesiyle havalimanını vuruyordu." dedi.

15 yıl süren iç savaş

Hristiyan Falanjist milislerin, Beyrut'taki Aziz Maruni Kilisesi önünde 13 Nisan 1975'te Filistinli mültecileri Tel ez-Zater Kampı'na taşıyan otobüse silahlı saldırı düzenleyerek aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 27 kişiyi katletmesiyle başlayan iç savaşa değinen Hallak, 15 yıl boyunca devam eden savaş sonucu Beyrut'un şehir merkezi başta olmak üzere tamamen harabeye döndüğünü hatırlattı.

Savaş sırasında yüz binlerce Lübnanlının yurt dışına göç etmek zorunda kaldığını, yurt içinde de halkın büyük bir kesiminin yerlerinden olduğunu vurgulayan tarihçi Hallak, şunları kaydetti:

"Savaş döneminde yaşanan önemli gelişmelerden biri de Beyrut, 1982 yılında İsrail'in işgal ettiği ilk Arap başkenti oldu. İsrail ordusu, Lübnanlı direnişçilerin kendilerine yönelik gerçekleştirdiği eylemler sonucu birkaç ay sonra Beyrut'tan güneye doğru çekilmek zorunda kaldı."

İsrail'in Beyrut'u işgal ettiği dönemde Beşir Cemayel'in cumhurbaşkanlığı makamına seçildikten birkaç gün sonra suikasta kurban gittiğini hatırlatan Hallak, "Bu suikast, Beyrut'ta yeni bir deprem etkisi yaratmış ve 16 Eylül 1982'de İsrail ordusunun gözetiminde Sabra-Şatilla mülteci kamplarındaki katliam gerçekleştirilmişti." ifadelerini kullandı.

Eski Başbakan Hariri'nin suikasta kurban gitmesi

Hallak, ülkedeki iç savaşın sona erdiği 1990'a kadar felaketlerin sürdüğünü, 1992'de yönetime gelen eski Başbakan Refik el-Hariri döneminde ise Beyrut'un istikrar, yeniden imar ve kalkınma dönemine girdiğini dile getirdi.

Altyapısıyla günden güne iyileşmeye başlayan Beyrut'un, 14 Şubat 2005'te Hariri'nin suikasta kurban gitmesiyle siyasi, ekonomik ve toplumsal bir deprem yaşadığını belirten Hallak, "O gün bugündür Beyrut ve Lübnan tüm alanlarda geriye doğru gidiyor." dedi.

Hallak, Hariri'nin ölümüyle birlikte çok önemli gelişmelerin yaşandığına dikkati çekerek, şunları söyledi:

"İsrail ile Hizbullah arasında 2006 yılında 33 gün süren bir savaş oldu. Bu savaş, Lübnan'da ve Beyrut'ta ciddi yıkıma yol açtı. Son olarak da 4 Ağustos 2020'da Beyrut Limanı'ndaki felakete tanıklık ettik. Beyrut ve Lübnan, 4 Ağustos'ta yakın tarihinin en büyük felaketini yaşadı. Bu deprem, Beyrut'un göbeğindeki ticaret merkezleri başta olmak üzere doğusundan batısına her tarafını vurdu. Bu patlamadan etkilenmeyen Beyrutlu yok."

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
11°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. Samsunspor 18 36
3. İstanbulspor 17 34
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Celta de Vigo 20 24
10. Cádiz 20 24
11. Levante 19 23
12. Getafe 18 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Namaz Vakti 25 Ocak 2021
İmsak 06:46
Güneş 08:14
Öğle 13:21
İkindi 15:55
Akşam 18:19
Yatsı 19:42