Kenelere karşı 'erken müdahale' uyarısı

Prof. Dr. Akdemir, "Eğer kene, bünyesinde bizi hasta edici patojeni taşıyor ise yaklaşık 5-6 saat içinde bulaştırmaya başlamaktadır. Bu süre ne kadar uzar ise risk o kadar artmaktadır. Yani ne kadar erken fark edilir ise o kadar iyidir." dedi.

Bilim, Teknoloji 23.06.2020, 11:18 23.06.2020, 11:44
Kenelere karşı 'erken müdahale' uyarısı

GİRESUN (AA) - Giresun Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Cihangir Akdemir, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığına da yol açan kenelerin, bünyesinde hasta edici patojeni taşıyor ise yaklaşık 5-6 saat içinde bulaştırmaya başladığını belirterek, "Bu süre ne kadar uzar ise risk o kadar artmaktadır. Yani ne kadar erken fark edilir ise o kadar iyidir." dedi.

Akdemir, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kenelerin insanlar ve hayvanlara tutunarak kanla beslendiklerini söyledi.

Bu canlıların, fark edilmedikleri durumlarda bir ya da iki hafta süreyle kan emdiklerini ifade eden Akdemir, kenelerin, daha önce beslenmiş olduğu diğer canlılardan aldığı patojen mikroorganizmaları (bakteriyel, viral veya paraziter ajanları) beslendiği yeni canlıya aktardığını kaydetti.

Akdemir, KKKA hastalığına yol açan birden çok kene türü bulunduğunu ancak Türkiye'nin de dahil olduğu coğrafyada "Hyalomma detritum" türünün yaygın olduğunu belirterek, şöyle devam etti:

"Bu tür, saldıracakları canlıları çok rahat bulur. Bunlar direkt olarak kendi konağını arayan, yani besleyeceği canlıyı arayıp bulan kenelerdir. Bir nevi 'avcı' diyebiliriz. Nefes alıp verme esnasında akciğerlerden çıkan ve havaya karışan karbondioksit gazının kokusunu alır ve o gazı hangi canlı üretiyorsa ona doğru yönelir ve onu tutar. Aynı zamanda vücut sıcaklığını da algılayarak yönelirler. Her türlü evcil ve yabani hayvanlardan beslenebilirler. Yeter ki beslenebilsin. İnsanları da bu şekilde bulur ve tutunurlar."

Kenelere karşı tarım ve piknik alanları ile doğada çok dikkatli olunması gerektiğine vurgu yapan Akdemir, bu canlılara karşı alınabilecek koruma önlemlerine değindi.

Akdemir, doğada pantolon paçalarının mutlaka çorap içerisine sokulması gerektiğine dikkati çekerek, "Repellent denilen kimyasalları ayak paçaları, kol ağızlarına, etek hizalarına sıkmak son derece faydalı. Keneleri fark edilebilmek için mümkünse açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir." ifadelerini kullandı.

"Isıyla birlikte hareket kabiliyeti artar"

Kenelerin genelde 10 derecenin üzerinde aktif olduklarını, 22-27 derece arasında ise ideal sıcaklığa kavuştuklarını belirten Akdemir, "Ortam ısısı 10 derecenin altına düştüğü zaman ise hareketleri yavaşlar. Güneşin doğması, havanın da ısınmasıyla hareket kabiliyetleri artar." diye konuştu.

Akdemir, kenenin insanları tutması durumunda en kısa sürede, en yakın sağlık merkezine başvurulması gerektiğine işaret ederek, şunları söyledi:

"Kenenin beslendiği süre önemli. Özellikle KKKA hastalığını bulaştıran keneler fark edilmezler, 1-2 haftaya kadar beslenebilirler. Eğer kene, bünyesinde bizi hasta edici patojeni taşıyor ise yaklaşık 5-6 saat içinde bulaştırmaya başlamaktadır. Bu süre ne kadar uzar ise risk o kadar artmaktadır. Yani ne kadar erken fark edilir ise o kadar iyidir. Sağlık kuruluşuna gitme imkanının bulunmadığı hallerde mümkünse bir eldiven giyilmeli, bir cımbız yardımıyla veya sağlam bir naylon iplikle minik ve sıkı bir kement yapıp deriye en yakın yerden tutulmalı. Onu rahatsız etmeden baş kısmından geçirerek bize tutunduğu açı istikametinde çekmek gerekir."

Keneyi mümkün olabildiğince deriye tutunduğu en dip noktadan tutarak çekmenin önemli olduğunu dile getiren Akdemir, "Amaç burada keneyi rahatsız etmeden vücuttan uzaklaştırmaktır, aynı zamanda onu parçalamamak da gereklidir. Herhangi bir şekilde, herhangi bir fiziksel, kimyasal uyaranla rahatsız edersek bu esnada 'kene kusması' diye tabir edilen bir durum ortaya çıkar ki bu da bünyesindeki patojenlerin çok kısa sürede insanlara geçmesine neden olur." dedi.

Akdemir, canlıya karşı alkol, eter, sigara ateşi, mazot, kolonya gibi kimyasal maddeler ile fiziksel uyaranların tatbik edilmesinden kaçınılması gerektiğini vurguladı.

Hayvancılıkla uğraşanlara uyarı

Akdemir, hayvancılıkla uğraşan çiftçilerin sık aralıklarla hayvanlarına kene kontrolü yapmalarını tavsiye ederek, şunları kaydetti:

"Hayvancılık ile uğraşanların, mutlaka kene mevsiminde (mart-kasım) hayvanlarını sık aralıklarla veteriner hekim gözetiminde etkili ilaçlar kullanarak keneler için tedavi ettirmesi, popülasyonun azalmasına kısmi de olsa fayda sağlayacaktır. Çünkü dişi kene binlerle ifade edilen sayıda yumurta yumurtlar."

Akdemir, kenelerin, kışı ahır duvar çatlaklarında, meralardaki kemirici yuvalarında, toprak içinde ve ağaç kovuklarında geçirdiklerini de sözlerine ekledi.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
sisli
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 9 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 10 19
5. Gaziantep FK 10 15
6. Kasımpaşa 11 15
7. Karagümrük 10 14
8. Göztepe 9 14
9. Başakşehir 10 14
10. Konyaspor 9 12
11. Rizespor 9 12
12. Malatyaspor 9 12
13. Hatayspor 7 12
14. Trabzonspor 10 12
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 9 9
17. Erzurumspor 9 9
18. Kayserispor 9 8
19. Denizlispor 9 6
20. Gençlerbirliği 9 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Tuzlaspor 11 21
4. Samsunspor 11 20
5. Adana Demirspor 10 18
6. İstanbulspor 11 18
7. Altay 10 17
8. Giresunspor 11 17
9. Bursaspor 12 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Akhisar Bld.Spor 11 13
12. Ümraniye 12 13
13. Adanaspor 9 12
14. Menemen Belediyespor 10 12
15. Bandırmaspor 11 11
16. Ankaraspor 11 8
17. Boluspor 10 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Leicester City 10 18
5. West Ham 10 17
6. Southampton 10 17
7. Wolverhampton 10 17
8. Everton 10 16
9. M. United 9 16
10. Aston Villa 9 15
11. Man City 9 15
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. Fulham 10 7
18. West Bromwich 10 6
19. Burnley 9 5
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 11 13
10. Elche 9 13
11. Getafe 10 13
12. Eibar 11 13
13. Deportivo Alaves 11 13
14. Celta de Vigo 12 13
15. Valencia 11 12
16. Real Betis 11 12
17. Osasuna 10 11
18. Real Valladolid 11 10
19. Levante 10 8
20. Huesca 11 7
Namaz Vakti 05 Aralık 2020
İmsak 06:35
Güneş 08:07
Öğle 13:00
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09