Tarihe yolculuk yaptıran şehir: Erzurum

Doğu Roma'dan Osmanlı İmparatorluğu'na kadar pek çok medeniyete ev sahipliği yapan Erzurum, tarihi eseriyle adeta açık hava müzesini andırıyor.

Bursa 12.09.2019, 14:17 12.09.2019, 14:30
20
Tarihe yolculuk yaptıran şehir: Erzurum

ERZURUM (AA) - Anadolu'nun en eski yerleşim merkezlerinden olan ve geçmişten bugüne bölgeler arası ulaşım imkanlarını sağladığı için doğu ile batının kilit noktası olarak adlandırılan Erzurum, sahip olduğu tarihi eserleriyle ziyaretçilerine zamanda yolculuk yaptırıyor.

Zengin su kaynakları ve tahıl üretimi için müsait ovalarıyla yerleşim merkezlerinin tarihi milattan önce 4000'lere kadar giden Erzurum, coğrafi konumu itibarıyla yüzyıllardır pek çok devlet ve medeniyete ev sahipliği yaptı.

Erzurum'un, doğu ile batının kilit noktasında yer alması dolayısıyla Hattilere kadar giden bir geçmişe sahip olmasına rağmen günümüze kadar görkemiyle ayakta kalan en eski tarihi yapısı, Roma İmparatorluğu (Bizans) döneminde yapılan ve imparator Theodosius'un isminin verildiği 5. yüzyıla ait Erzurum Kalesi oldu.

Roma dönemi sonrası Gürcüler, Saltuklular, Moğollar, İlhanlılar, Karakoyunlular, Akkoyunlular ve Osmanlıların hakim olduğu şehir, o dönemlere ait çok sayıda eseri bünyesinde barındırıyor.

Erzurum, tarihi kalesinin yanı sıra Çifte Minareli Medrese, Ulu Cami, Üç Kümbetler, Yakutiye Medresesi, Aziziye ve Mecidiye'nin de aralarında olduğu 20 tabya, "Doğu'nun Ayasofyası" olarak adlandırılan Öşvank Kilisesi ile Meryemana Kilisesi, kervansaray, han, hamam, çeşme, cami, medrese ve kümbetlerden oluşan kültürel mirasıyla tarihe ışık tutuyor.

Farklı dönemlerde inşa edildikleri için her biri tarihten ayrı bir kesit sunan ve yapılan restorasyonlar sonucu bir çoğu aslına uygun hale getirilen, bazılarında ise restorasyon çalışmaları devam eden bu yapılar, İslamın kilidi anlamına gelen "Erzurum Kilidi Mülki İslam'ın" olarak adlandırılan şehir, her yıl on binlerce turist tarafından ziyaret ediliyor.

Yöresel yemekleri, tarihi ve kültürel eserlerinin yanı sıra doğal güzellikleri ile ziyaretçilerini cezbeden Erzurum, özellikle tarihi yapıları ile ziyaretçilerine tarihte yolculuk yaptırıyor.

Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Yurttaş, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Erzurum'un bugünkü şekli itibarıyla kuruluşunun Doğu Roma İmparatorluğuna, yani 5. yüzyıla kadar gittiğini belirtti.

O döneme ait herhangi bir kitabe ve belgenin günümüze ulaşmadığını ancak Erzurum'un hem iç kalesinde hem de şehri sınırlayan sur duvarlarında mutlaka bu dönemin izlerinin bulunduğunu aktaran Yurttaş, şöyle devam etti:

"Sonra peşi sıra Erzurum'a hakim olan Saltuklu dönemi, Türk dönemi için Erzurum'un en büyük imar faaliyetlerinde bulunan devlet veya beyliktir. Ardından İlhanlılar, Akkoyunlular, Karakoyunlular var ama onlardan günümüze pek fazla eser ulaşmamış. 16. yüzyıldan itibaren de Yavuz Sultan Selim dönemiyle başlayan ama asıl imar faaliyetlerinin Kanuni Sultan Süleyman döneminde başladığını bildiğimiz bir yapılaşma var ki bu yapılaşma artık günümüze kadar gelen Osmanlı dönemi eserleri için bir başlangıç noktası."

Osmanlının son döneminde Erzurum'da yapım faaliyetlerinin devam ettiğini aktaran Yurttaş, "Okulların yapılması, taş ambarların inşa edilmesi ve cumhuriyet döneminin ilk yapıları var. Erzurum tarihi dokusuyla gelecek nesillere aktarılması önemli. Tarihi dokuyu korumak, yaşatmak, yaşanabilir hale getirmek gerçekten önemli bir husus. Bu da bizlere ve bütün Erzurum halkına ve her yöre için söylüyorum Türkiye vatandaşlarına düşen bir görevdir." diye konuştu.

"Anadolu'ya ve Erzurum'a sahip çıkmamız lazım"

Yurttaş, Erzurum'un tarih boyunca Anadolu'nun en güzide yerleşim alanlarından olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Erzurum Doğu'nun ve Anadolu'nun kapısı, kilit noktasıdır. 'Erzurum'a sahip olan milletler Anadolu'ya da sahip olur' diye bir söz vardır. Bu nedenle çeşitli devletler bu alana yerleşmişlerdir. Erzurum'u iyi bir şekilde müdafaa ettiğiniz zaman Anadolu'yu da korumuş oluyorsunuz. Anadolu'ya geçişe de müsaade etmiyorsunuz. İslamiyetin en büyük bayraktarı Türk milletidir. Dolayısıyla Anadolu'ya ve Erzurum'a sahip çıkmamız lazım. Ata yadigarı olan eserlerin de bu yüzden korunması gerekiyor. Yoksa dikmiş olduğumuz beton yapılarla, yeni oluşturduğumuz mahalleler ile şehirlere kimlik veremeyiz. Bu tarihi eserler korunduğu sürece bir anlam ifade ediyor, şehirler bu sayede anlam kazanıyor."

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
24°
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 31 54
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 31 52
6. Alanyaspor 31 51
7. Fenerbahçe 31 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Göztepe 31 39
10. Antalyaspor 31 38
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 31 33
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 31 26
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 34 92
2. Man City 34 69
3. Chelsea 34 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 34 52
7. Sheffield United 34 51
8. Arsenal 34 50
9. Tottenham 34 49
10. Burnley 34 49
11. Everton 34 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 34 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 34 36
16. West Ham 34 31
17. Watford 34 31
18. Bournemouth 34 28
19. Aston Villa 34 27
20. Norwich City 34 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 35 76
3. Atletico Madrid 35 63
4. Sevilla 35 63
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Valencia 35 50
9. Athletic Bilbao 35 48
10. Granada 34 47
11. Osasuna 35 45
12. Levante 35 43
13. Real Betis 35 41
14. Real Valladolid 35 39
15. Eibar 35 36
16. Celta de Vigo 35 36
17. Deportivo Alaves 34 35
18. Mallorca 35 32
19. Leganés 35 29
20. Espanyol 35 24
Namaz Vakti 10 Temmuz 2020
İmsak 03:38
Güneş 05:34
Öğle 13:15
İkindi 17:13
Akşam 20:45
Yatsı 22:32